Özgül Öğrenme Güçlüğü

Özgül Öğrenme Güçlüğü Öğretmen Kaynakları
 

 

anlatogretmenim.com bildirdi: "Zihinsel yapısı yaşıtlarının gerisinde olmayan bazı çocuklar okuma-yazmayı öğrenmede,aritmetik işlemlerde güçlük çekiyorlar. Oysa yaş ve zihinsel kapasite olarak "Okuma olgunluğuna" erişmiş olduklarını düşünüyorsunuz. Bu çocuklar harf atlıyor,harf karıştırıyor,sesleri heceleri birleştiremiyor toplama yapacakken çıkarıyor,saati,çarpım tablosunu öğrenemiyor,alfabenin harflerini sırasıyla söylemede, günleri ,ayları öğrenmede zorlanıyorlar. Sınıfta kıpır kıpırlar,derse ilgilenmiyor,okula gelmek istemiyorlar,karnının ,başının ağrıdığını söyleyerek sınıftan çıkmak istiyorlar...

Zihinsel yapısı yaşıtlarının gerisinde olmayan bazı çocuklar okuma-yazmayı öğrenmede,aritmetik işlemlerde güçlük çekiyorlar. Oysa yaş ve zihinsel kapasite olarak "Okuma olgunluğuna" erişmiş olduklarını düşünüyorsunuz. Bu çocuklar harf atlıyor,harf karıştırıyor,sesleri heceleri birleştiremiyor toplama yapacakken çıkarıyor,saati,çarpım tablosunu öğrenemiyor,alfabenin harflerini sırasıyla söylemede, günleri ,ayları öğrenmede zorlanıyorlar. Sınıfta kıpır kıpırlar,derse ilgilenmiyor,okula gelmek istemiyorlar,karnının ,başının ağrıdığını söyleyerek sınıftan çıkmak istiyorlar...

Soruna ilişkin çare aranırken, aile uzmanlardan,çocukta özgül öğrenme güçlüğü olduğunu öğrenerek size bilgi verdi. Yukarıda sıralanan bütün sorunların öğrencinizin derslerine çalışmamasından,ilgisizliğinden,aklını oyuna takmış olmasından kaynaklanmadığını çocuğun yapısal bozukluğa bağlı sorunlar yaşadığını öğrendiniz. Peki özgül öğrenme güçlüğü nedir? Şimdi ne yapmalısınız? Çaresi var mı? Gelecekte ne olacak gibi sorularınız var.

Özgül Öğrenme Bozukluğu Olan Çocuk Kimdir.

Özgül öğrenme güçlüğü ,yaşam boyu süren ,okuma yazma becerisini kazanma aşamasında fark edilen bir öğrenme güçlüğü çeşididir. İlk kez 1961’de tanımlanmıştır. Dinleme,konuşma,okuma-yazam,akıl yürütme,matematik yeteneklerinin kazanılması ve kullanılmasında önemli güçlüklerle kendini gösteren hetorojen bir bozukluk grubudur. Bu bozukluklar bireyin yapısıyla ilgili ve merkezi sinir sisteminin işleyişindeki bozukluktan kaynaklanmaktadır.

Özgül Öğrenme Bozukluğu Olan Çocuklarda Görülen Özellikler:

Özgül öğrenme bozukluğu gösteren çocuklar kendini idare etme, algılama (işitsel,görsel,dokunsal) ve sosyal etkileşim sorunları yaşarlar.
1-Algılama bozuklukları, görsel algı sorunları, çocuğun şekil ve pozisyona dayalı karıştırmalar yapmasıyla ilişkilidir. (harf yada kelimeleri bir birlerine karıştırıyorsa, ters görüyorsa;b yerine p yada d ,koç yerine çok yazıyorsa,harf,kelime yada satır atlıyorsa, uzaklık, boyut,derinlik algılamada zorlanıyorsa) görsel algı sorunları yaşıyordur.
İşitsel algı sorunu çocuğun sesleri yanlış algılaması,sesleri ayırt edememesi ,cümleleri eksik yada yanlış algılamasıyla ilişkilidir.
Dokunsal algı sorunu çocuğun bir nesneyi tanımlayamaması,şeklini,sayısını ayırt edememesiyle ilgilidir.
2-Özgül öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklar algılanan bilgileri sıralama,kullanma ve ortama göre yorumlama konusunda problem yaşarlar. Bu bilgilerin bellekte tutulması konusunda zorlanırlar. Kazanılan bilgilerin kullanımında sorun varsa çocuk kendiliğinden konuştuğunda ,akıcı ve düzgün konuşurken,sorulara yanıt vermede aynı beceriyi gösteremez ve tutuklaşır. 3-Özgül öğrenme güçlüğü tanısı olan çocuklar normal ya da normalin üstünde zekaya sahiptirler.
4-Dikkat dağınıklığı,motor beceri sorunları,ifade edici dil sorunları ,okuma,yazılı anlatım ve matematik becerilerinde güçlükle ve sosyal uyum bozuklukları yaşarlar.
5-Çocukta gözlenen duygusal problemler,bezginlik,kendini güvensiz,değersiz ve kötü hissetme,yeterince zeki olmadığını düşünme,kavgacılık ve çabuk alınmadır.
6-Fizyolojik yakınmalar ortaya çıkabilir.(baş ağrısı,bulantı,karın ağrısı ) yada okula gitmede isteksizlik gözlenebilir.
7- Sınıf içinde çeşitli komiklik ya da yaramazlıklar yaparak dikkat çekmeye çalışır.
8- Sosyal sorunlar okulla sınırlı kalmaz. Doğrudan ilişkiler bozulduğu için ,çocuğun tüm yaşamını zorlaştırır . Özgül öğrenme güçlüğü olan çocuklar,duyguları anlama ve ayırt etmede ,sınırlarını bilme ve kendini kontrol etmede uyarıları doğru ve yerinde algılamakta güçlük çektikleri için işler kötüye gider. Bazen de çevreyi bir biçimde kontrol altına alıp,yönetimi ele geçirerek sadece kendi isteklerini elde etme konusunda çevreyi zorlarlar. (sınır konulamama)

Özgül Öğrenme Bozukluğu Olan Çocukların Tespitinde Dikkat Edilecek Konular

1-Özgül öğrenme güçlüğü olan çocuklar normal ya da normal üstü zeka seviyesindedirler.
2-Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile özgül öğrenme güçlüğü gerek ayrı ayrı gerekse bir arada görülebilseler de, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu bir özgül öğrenme güçlüğü değildir. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu gösteren çocuklarda her alandaki işlevleri etkilenirken,özgül öğrenme güçlüğü olan çocukların güçlükleri tek bir alan ya da birkaç alanda sınırlı olabilmektedir. Örneğin; Özgül öğrenme güçlüğü gösteren çocukların sadece okuma becerilerinde,sadece yazma becerilerinde,sadece aritmetik becerilerinde işlev bozukluğu görülebilmektedir.
3-Özgül öğrenme güçlüğü gösteren çocuklar okul çağında zihinsel kapasitelerinden beklenen okul başarını gösteremediklerinde ve buna eklenen uyum ve davranış problemleriyle fark edilmeye başlanırlar.
4-Özgül öğrenme güçlüğü olan çocuklarda gözlenen dikkat eksikliği, dikkatin, sürekliliği ile ilgili değil seçici dikkatleri ile ilgilidir. Özgül öğrenme güçlüğü olan çocuklar çoğunlukla her şeyle değil sadece ilgilenmeleri gereken şeyle ilgilenirler.(seçici dikkat)
5- Özgül öğrenme güçlüğü gösteren çocuklar dikkatlerini belli bir konuda yoğunlaştırmakta güçlük yaşamazlar .
6-Bu çocuklar kelimelerdeki harf ve heceleri tanıma ile ayrım yapmakta güçlük çekerler. Örneğin: “daha” kelimesini “baha”olarak yazabilirler. “ev”kelimesini “ve”olarak okuyabilirler. Bu durum isteksizlik,organize olamamak gibi nedenlerle ilişkili değildir. Bu çocukların öğrenme güçlüğünün nedeni yapısal ve sinir sistemindeki işlev bozukluğuna bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.
7-Yukarda sıralanan özelliklerin bir veya birkaçı özgül öğrenme bozukluğu olmayan başka çocuklarda da görülebilir. Bu çocuklar için hemen özgül öğrenme bozukluğu tanısı koymak doğru değildir.

Özgül öğrenme bozukluğu olduğunu söyleyebilmemiz için çocuğun yukarıdaki belirtilerin çoğunu sürekli göstermesi gerekir.

Özgül Öğrenme Bozukluğu Olan Çocukların Eğitiminde Sınıf Öğretmenleri ve Ana-Babalar Nasıl Yardım Edebilirler. Özgül öğrenme güçlüğü olan bir çocukla karşılaştığınızda ailesiyle işbirliği yaparak çocuğun sınıf içindeki durumundan ve gözlemlerinizden aileyi haberdar etmelisiniz.

1-Öğrencinizin ve ya çocuğunuzun uzmanı ile işbirliği yapabilirsiniz. Özgül öğrenme güçlüğü tanısı medikal ve psikolojik tetkikler sonucunda bir uzman tarafından konulmaktadır. Bu çocukların özel eğitime özel eğitime ve terapiye alınması gerekmektedir. Eğitsel tedavinin temel amacı,çocuğun güçlü yönlerini kuvvetlendirmek,güçsüz olduğu alanların üstesinden gelmesine destek sağlamaktır.
2-Özgül öğrenme güçlüğünün her çocuk için farklı alanlarda olduğunu göz önünde bulundurarak,sorunlu olduğu alanlardaki gelişmeleri izleyebilirsiniz.
3-Öğrencinizin ve ya çocuğunuzun öğrenme hevesini destekleyebilirsiniz. Bilgiyi kazanmanın en önemli faktörü motivasyondur. Öyleyse;öğrencinizin güçlü yönlerini sınıf içinde uygulayarak,başarabileceği ödevlerden başlayarak,sorumluluk vererek onun sınıf içinde kendine güvenini artırabilir ve öğrenmeye istekli hale getirebilirsiniz.
4- Ödevleri başarabileceği ölçüler içinde verebilir,böylece zorlamanın etkisini azaltarak, adım adım kolaydan zora geçişi sağlayabilirsiniz.
5-Ön sıralarda oturtmak sizi ve dersi takip açısından çocuğa kolaylık sağlayacak daha aktif olarak derse katılmasına yardımcı olacaktır.
6-Bilgiyi kazanıp kazanamadığını sınamanın en iyi yolu daha iyi öğrendiği yöntemden faydalanmaktır. Özgül öğrenme bozukluğu olan çocukların bazıları görerek,bazıları işiterek daha kolay öğrenmektedir. Örneğin ağır yazıyor ve yetiştiremiyorsa ,sözlü sınav yaparak bilgiyi edinip edilmediği saptanabilir. Tam tersi,motor becerileri iyi,ancak ifade edici dil becerisi iyi olmayan öğrencinizin bilgisini tahtaya yazmasını isteyerek ve konuşmaya cesaretlendirerek sınayabiliriz.
7-Zayıf yönlerine odaklanarak onu hayal kırıklığına uğratmaktansa,güçlü taraflarını ön plana çıkarabilirsiniz. Örneğin;ince motor becerileri kötü olan çocuklar basketbol,makas kullanma gibi el,göz ilişkisine dayalı aktivitelerde başarısızdırlar,onları başarabileceği aktivitelere yönlendirebilirsiniz.
8-Özgül öğrenme bozukluğunun spesifik bir ilacı yoktur. Sınıfta ve evde özgül öğrenme güçlüğü olan çocuklarla özel olarak ilgilenmek hayli zor ve özveri isteyen bir çalışmadır.

Bunu başarabilen pek çok öğretmen ve ana-baba,bu çocukların farklılığını kavrayarak onları olduğu gibi kabul ederek ve güçlüklerin üstesinden gelmeye yüreklendirerek çocukların akademik,duygusal ve sosyal gelişimlerini olumlu yönde etkileyebilmektedirler.

Özgül Öğrenme Bozukluğu Belirtileri Gösteren Öğrencileri İçin Yapılacak İlk İşlem:

Özgül öğrenme güçlüğü tanısını profosyonel bir ekipten oluşan (psikolog, psikolojik danışman, çocuk psikiyatristi ve özel eğitim uzmanı koymalıdır) Bu çocuklar sınıf öğretmeni ,okul idaresi ve ailesi tarafından psikiyatri kliniklerine götürülebilecekleri gibi, ilde bulunan en yakın rehberlik ve araştırma merkezi müdürlüğüne gönderilerek bireysel incelemesi yapılmalı gerekli testler uygulanarak durumunun tespit edilmesi sağlanmalıdır. Bundan sonra rehberlik ve araştırma merkezi müdürlüğünün önerileri doğrultusunda gerekli çalışmalar yapılarak , çocuğun yönlendirilmesi sağlanmalıdır.

Selma Kılıçman, Psikolojik Danışman

Yorum Yaz